Haber Detayı
17 Nisan 2011 - Pazar 01:02 Bu haber 95 kez okundu
 
ÖFKE NEDİR? NASIL KONTROL EDİLEBİLİR?
- Haberi
ÖFKE NEDİR? NASIL KONTROL EDİLEBİLİR?

ÖFKE NEDİR? NASIL KONTROL EDİLEBİLİR?   İnsanoğlu hayata, neşe, hüzün, öfke, korku gibi temel duygularla başlıyor. Yaşanan duygu hangi boyutta yer alırsa alsın, insanın olaylara karşı bu türden bir tepki geliştirmesi, hüznün de, neşenin de, korkunun da, öfkenin de doğal bir durum olduğunu gösterir. Ancak tıpkı insanın anatomik örgüsü gibi, belli bir nizama sahip olan bu düzenek bozulduğunda ve duyguların dozajı doğal seyrinden çıktığında, bu sıradan bir duygu olmaktan çıkar ve bir sorun haline gelir. Bu anlamda öfke ve öfke patlaması, sıkça karşımıza çıkan bir duygu durumudur. ÖFKE; Bireyin herhangi bir engelleme, adaletsizlik ya da kendi benliğine yönelik bir tehdit hissettiğinde yaşanan duygudur. Ayrıca eleştirilmemesi gereken, herkesin yaşadığı, bastırılması ve ayıplanmaması gereken bir duygudur. Ancak kontrolden çıkıp da yıkıcı hale dönüşürse, okul, meslek, yöneticilik, iş hayatında, kişisel ilişkilerde ve genel yaşam kalitesinde sorunlara yol açar. PEKİ, NEDEN ÖFKELENİRİZ? Hakkımızın gasp edilmesine ve adaletli davranılmadığında, kendimizi çıkmazda hissettiğimizde, bir türlü anlaşılmadığımızı hissettiğimizde, engellendiğimizde, tehdit algıladığımızda, benliğimize direkt saldırıldığında, maddi ve manevi haksızlıklara uğradığımızda, bizim için önemli olan şeylere saldırıldığında öfkeleniriz. ÖFKEMİZİ BOŞALTMAK İYİ MİDİR? Psikologlar, artık bunun çok yanlış ve tehlikeli bir inanç olduğunu göstermişlerdir. Bazı kişiler bu inancı, diğer kişileri incitmek için verilmiş bir onay gibi algılamaktadırlar. Araştırmalar, kızgınlık duygusunun”boşaltılması”nın, kızgınlık, öfke ve saldırganlığı daha çok artırdığını ve sorunu çözmek için hiçbir yararı olmadığını göstermektedir. Onun için en iyisi, kızgınlığınızı neyin tetiklediğini bulmanız ve kendinizi kaybetmeden, bu nedenlerle başa çıkabileceğiniz stratejileri geliştirmenizdir. HANGİ YÖNTEMLER ÖFEKNİZİN TAŞMASINI ÖNLER? Derin derin nefes alın, sakinleştirici durum ve manzaraları zihninizde hayal ederek canlandırmaya çalışın. Bu sakinleşmemize yardımcı olur. Nefesinizi derin alırken, kendi kendinize tekrar tekrar ”Gevşe” ya da “Sakin ol! Diyerek kendinize telkinde bulunun. Hayal ederek sizi gevşetecek bir yer ya da ortamı düşünün ve gözünüzün önüne getirmeye çalışın. Geçmişte çok sakin olduğunuz bir yeri hatırlayın. ÖFKELİ DÜŞÜNCELERİ DEĞİŞTİRME Öfkeli insanlar düşüncelerini genelde, bağırıp çağırarak, küfrederek ifade etme eğilimindedirler. Kızgın olduğunuz zaman genellikle, olayları istemeden abartılı ve çarpıtılmış olarak algılarız. Bu tür düşünce biçimlerinizi fark edin ve yerine daha mantıklı olanları yerleştirin. Örneğin kendi kendinize, “Eyvan, her şey mahvoldu! Gibi ifadeler kullanmak yerine, “Dünyanın sonu değil ve buna şimdi öfkeleniyor olmam bu olayı olmamış hale getirmeyecek.” diyebilirsiniz. Her iki düşünceyi de zihninizden geçirerek deneyin. Öfkenizin hangi düşünceyle arttığını ya da azaldığını görün. Farkında olmadan çok sık kullandığımız ve bizi kızgınlık duygularına hazırlayan,”asla” ya da ”her zaman” gibi sözcükleri zihninizde yakalamaya çalışın. “Hiçbir şey asla düzelmeyecek” ya da ”Her zaman haksızlığa uğrayan ben olurum.” Gibi cümleler oldukça hatalıdır. Öfke, duygunuzda haklı olduğunuzu düşünmenize de yol açar. Durumla ilgili yargıyı koyduğunuz için problemin çözümüne de katkıda bulunmaz. ÖFKEDE PROBLEMİ ÇÖZME Bazen öfke duygularımız, yaşamımızdaki gerçek ve kaçınılmaz sorunlardan kaynaklanıyor olabilir. Böyle durumlardaki en yararlı tutum; önce durumu değiştirip değiştiremeyeceğimizi araştırmaktır. Değiştirebileceğimiz bir şeyse çözüm yolları araştırılabilir. Değiştirilemeyecek bir durumsa, çözüm için uğraşmak yerine, yapılacak en iyi şey sorunla yüzleşmektir. Öfkeli insanlar, genellikle düşünmeden yargılama ve bu yargıları yönünde davranma eğilimindedirler. Bu yargılar da bazen çok gerçek dışı olabilmektedir. Eğer çok elektrikli bir tartışma içine girdiyseniz, ilk yapacağınız şey; yavaşlayıp gösterdiğiniz tepkileri gözlemek olmalıdır. Aklınıza gelen ilk şeyi söylemeyin, yavaşlayın ve asıl söylemek istediğinizi düşünün. Aynı anda karşınızdakinin de söylediklerini duymaya ve anlamaya çalışın. Hemen cevap vermeyin. Dini değerler, mizah ve duygusallık çeşitli yollarla öfkenizin yoğunluğunun azalmasına yardımcı olabilir. Her şeyden önce daha dengeli bir bakış açısı sağlar. Mizah kullanılırken iki noktada çok dikkatli olmak gerekir. Öncelikle mizah kullanmanın, sorunlarınızı gülerek geçiştirmek olmadığını, tersine onlarla yapıcı bir şekilde yüzleşebilmeniz demek olduğunu bilmelisiniz. İkincisi de mizahi kullanayım derken, alaycı ve aşağılayıcı mizaha başvurmaktan kaçınmalısınız. Çünkü bu da sağlıksız öfke ifadesinin bir başka yoludur. Kişinin kendi öfkesini tanıması ve altta yatan nedenleri fark etmesi, öfke kontrolünde önemli faktörlerdir. Yapılan psikoterapi çalışmalarında kişinin bilinçaltı duygu ve isteklerine iç görü kazanması, suçluluk, değersizlik, yetersizlik gibi duygularını, fark etmesi ve değiştirmesi için çalışılır. Unutmayın öfkeyi tamamen yok edemezsiniz, tüm çabalarınıza rağmen hayat sürenizce sizi öfkelendirecek olaylar olacaktır. Yaşam her zaman engellerle, haksızlıklarla, acılarla, kayıplarla ve diğer insanların onlardan beklemediğinizi davranışlarıyla dolu olacaktır. Bunu kökünden değiştiremezsiniz ama bu olayların sizi etkileme biçimini değiştirebilirsiniz. Kızgınlık ve öfke tepkilerinizi kontrol ederek uzun vadede onların sizi daha mutsuz etmesini önleyebilirsiniz.   Not-1-: Bu yazımda Psikolog Derya Öztürk’un bilgilerinden katkılar ilave etmişimdir. Not: Hakkın rahmetine kavuşan kayınpederim merhum Derviş Demirci’nin vefatı münasebetiyle gerek cenazemize iştirak ederek, gerekse telefon, telgraf ve e-postayla acımızı paylaşan, Rize Valisi Sn. Seyfullah Hacımüftüoğlu, Rize Belediye Başkanı Sn. Halil Bakırcı, İl Emniyet Müdürü Sn. Şammaz Demirtaş, Çaykur Eski Genel Md. Sn: Ekrem Yüce, Çaykur Genel Md. Vekili Süleyman Pinarbaş ve tüm Çaykur camiası mensuplarına, Siyasi Partilerimizin Milletvekili adaylarına, İlçe Belediye Başkanlarımıza, Sivil toplum örgütlerinin temsilcileri ve Rize’de görev yapan daire Müdürlerine, Rize basınına, Rize dışındaki şehirlerden arayan ve taziyelerini telefon ve basın yayınıyla ileten burada isimlerini zikredemeyeceğim yüzlerce yönetici, din adamı, iş, siyaset ve spor adamına velhasıl tüm akraba, dost, arkadaş ve sevenlerimize, Demirci ve Kavalcı ailesi adına eşim Selma hanımla birlikte şükranlarımızı sunuyorum. Allah hepinizden razı olsun.
Kaynak: Editör:
Etiketler: ÖFKE, NEDİR?, NASIL, KONTROL, EDİLEBİLİR? ,
Yorumlar
Haber Yazılımı